Writersblocks overkomen je. Ook profs.
In 1995 ben ik een communicatiebureau gestart voor teksten en vertalingen. Onmetelijk veel woorden en leestekens zijn door mijn vingers gegaan. Ik heb wel vijf toetsenborden versleten, minstens zes laptops verbruikt en vier printers, ontelbare cartridges en vrachten papier. Op een dag heb ik zo ongeveer alles wat met het schrijven van artikelen, brochures, catalogi, nieuwsmagazines, communityposts etc. opzij geschoven. Niet vanwege de blocks, ik liet me er niet door uit het veld slaan. Weet je dat je vlak voor een deadline geen last hebt van writersblocks? Je brein heeft wat anders aan het hoofd.
Het was voorjaar 2022, de coronapandemie was nog niet voorbij, maar ik had vraagtekens over mijn toekomst. Ik ben de jongste niet meer. Kon ik vervroegd met pensioen? Dan ging ik eindelijk eens dat boek schrijven, deels autobiografisch. Mijn leven was soms een rollercoaster, dus die ervaringen kon ik meenemen in mijn verhalen. Dus nee, ik dacht nog niet eens direct aan een psychologische thriller.
Ik nam mijn vrije dagen op, deed nog freelance klussen, maar qua boeken schrijven kwam ik uit mezelf niet tot daden. Ik wist het meteen: tijd om hulp te zoeken! Ik boekte lessen bij een schrijfschool. Twee jaar lang heb ik volgemaakt, zo leuk vond ik het om met cursisten die allemaal hetzelfde doel hadden als ik te sparren en te schrijven, te lunchen en mee te leven met hun pieken en dalen. Het zijn vrienden geworden.
Voornaamste opdracht in de basisopleiding: Lezen, lezen en nog eens lezen. Dagbladen, boeken, magazines, liever geen socials meer. En begin de dag met vrij schrijven. Gewoon wat morning pages, elke dag. ‘Schrijf datgene op wat in je hoofd zit. Heb je ergens van gebaald, ben je juist heel blij voor iemand, schrijf het op.’ Ik hoor mijn docente nog praten met haar Vlaamse tongval. Soms reikte ze tijdens een les wat afbeeldingen uit, waar je dan tien minutenlang iets over mocht schrijven. Uitdagingen waren je emoties, je zintuigen aan het werk zetten, niet afgeleid worden door andere cursisten die kuchen of schuiven met stoelen. Een writersblock kreeg je niet want je schreef op wat je zag. Het verhaal kwam vanzelf. Onthoud dit even!
Gaandeweg ontwikkelde ik mijn eigen klank, stijl en genre. Ik kon aan de lopende band plots verzinnen en dialogen geloofwaardig maken. Thrillers van andere auteurs kregen mijn volle aandacht, ik vermorzelde het een na andere boek, ik wist wat ik niet wilde schrijven en wat wel.
De dagbladen die ik destijds dagelijks las zoals NRC en De Volkskrant hadden prachtige verhalen waar ik ze heel dankbaar voor ben, want de journalistieke onderwerpen worden daar keurig gecheckt. (Thrillerschrijvers zoeken eerst veiligheid …!)
Bij een aantal onderwerpen kreeg ik kriebels in mijn armen en handen, mijn hart sloeg op hol, ik zag verhalen in andermans ellende. Niet zo netjes zou je denken, maar het wordt totaal anders als je die verhalen omzet in een boodschap, en dat werd mijn doel. Ik wilde een maatschappelijk thema op een voetstuk zetten. Crises waren er om opgelost te worden. Mijn ingang vond ik bij partnermishandeling. Ik ontwierp om te beginnen de personages.
Zij moest een brunette zijn, onzekers af en toe en lief, ambitieus, modieus, wat onhandig, dol op griezelige films, dromerig, slim, sterk. Hij is eigenlijk een kneus van een man, maar heeft geluk met zijn voorkomen. Lang, gespierd, breed, bruine ogen, goed gevormde kale kop, heeft aangeleerd om vriendelijk te zijn tegen vrouwen zolang ze maar gehoorzamen en hem niet tegenspreken, zijn bezit is zijn kracht en dat laat hij zich niet afpakken, anders staat hij kwetsbaar bloot in het leven en die kant zal nooit iemand van hem mogen zien. De personages krijgen een naam. Ellen en Johan. Wie spelen een rol in hun leven? Die personages komen vanzelf. Ja, en daarna zet je de lijnen uit voor de rode draad. De eerste stukjes komen op in je gedachten. Je gaat er goed voor zitten.
Je staart naar een wit gelinieerd kladblok en krabbelt wat woorden op het papier, je streept ze door en legt de pen neer. Je buik geeft pijnlijke signalen. Je hebt een writersblock van jewelste en weet totaal niet hoe je moet beginnen. Logisch, want je wilt meteen al perfect zijn. Denk daar dus nooit aan! Alle rommel die je opschrijft kan je bijzonder goed van pas komen. Geleidelijk aan schrijf je beter, voelt je vel lekkerder en de blokkade verdwijnt misschien al. Gaat het nog even niet? Stel je even voor wat je personages vandaag doen. Of blader door wat magazines voor afbeeldingen waarin je je personages herkent. Wedden dat het nu wel lukt?
Zo stroef verliep mijn start. Mijn docente gaf me nog een andere tip en die werkt bij mij soms ook, maar alleen in de vroege ochtend vanaf zes uur: Een goedgevulde theepot, wat lekkers en een brandende kaars op je schrijftafel:-)
Succes!